MUZEUM WSI LUBELSKIEJ. Zwiedzanie skansenu. Niezwykła podróż w czasie i spotkanie z lubelskim folklorem

Muzeum Wsi Lubelskiej
Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej to miejsce, które w naprawdę atrakcyjny sposób przenosi nas w różne, nawet najbardziej odległe, zakątki Lubelszczyzny i pokazuje nam, jak dawniej toczyło się życie ludzi zamieszkujących polskie wsie, dwory i miasteczka. Choć miejsc takich jak to jest w Polsce całkiem sporo, to właśnie lubelski skansen uchodzi za jeden z największych i najbardziej malowniczo położonych, w dolinie rzeki Czechówki. Miejsce to nie tylko pozwala nam poczuć ducha przeszłości ukrytego pod dachami dawnych domów i chałup, ale też daje możliwość odpoczynku i złapania chwili wytchnienia w bardzo przyjemnych okolicznościach przyrody. Muzeum Wsi Lubelskiej jest jednym z najciekawszych punktów na turystycznej mapie miasta, a wizyta w tym miejscu wzbudza bardzo pozytywne wrażenia na większości odwiedzających. W poniższym tekście przeczytacie nieco więcej o tym, co w lubelskim skansenie warto zobaczyć oraz jak zaplanować sobie zwiedzanie.

 

SKANSEN W LUBLINIE – ZWIEDZANIE

Muzeum Wsi Lubelskiej zostało otwarte dla zwiedzających 27 września 1979 roku i od tego czasu stale się rozwija. Prezentuje ono różnorodne zabytki architektury drewnianej i murowanej wraz z ich typowym tradycyjnym wyposażeniem, a wizyta w tym miejscu pozwala nam przenieść się w czasie nawet ponad sto lat wstecz. Zwiedzanie skansenu to świetny pomysł na jednodniową wycieczkę i to bez względu na to, czy podróżujecie całą rodziną z małymi dziećmi czy preferujecie zwiedzanie w pojedynkę

Ekspozycja muzealna została podzielona na siedem sektorów tematyczno-geograficznych, które odzwierciedlają zróżnicowanie krajobrazowe i etnograficzne Lubelszczyzny. Są to:

  • sektor Wyżyna Lubelska,
  • sektor Dworski,
  • sektor Roztocze,
  • sektor Miasteczko,
  • sektor Powiśle,
  • sektor Podlasie,
  • sektor Nadbuże.

Poniższy plan prezentuje umiejscowienie poszczególnych sektorów w obrębie lubelskiego skansenu (źródło: www.skansen.lublin.pl):

Muzeum Wsi Lubelskiej - plan

 

1. Sektor Wyżyna Lubelska

Podążając za sugerowanym kierunkiem zwiedzania, podróż po skansenie rozpoczynamy od wizyty na Wyżynie Lubelskiej. Pierwszym obiektem, który już na samym początku przykuwa tu naszą uwagę, jest wiatrak z Zygmuntowa dumnie wznoszący się ponad resztę zabudowy muzeum. Warto wiedzieć, że jest to pierwszy obiekt w ogóle, który został przeniesiony na teren skansenu i udostępniony zwiedzającym. Sam wiatrak ma już ponad sto lat i początkowo służył do wyrabiana mąki żytniej oraz śruty jęczmiennej i owsianej na paszę, potem był również wykorzystywany w produkcji kaszy.

Sektor Wyżyny Lubelskiej odzwierciedla wygląd dawnej wsi i możemy tu oglądać tradycyjne wiejskie zagrodyz Urzędowa, z Niemiec, z Żukowa oraz z Żabna – składające się z drewnianych chałup oraz pomieszczeń gospodarczych. Mamy tu możliwość obejrzenia wnętrz i wyposażenia poszczególnych obiektów, a dodatkowej autentyczności temu miejscu dodają również niewielkie przydomowe ogródki kwiatowe, stare maszyny wykorzystywane niegdyś w pracy na gospodarstwie, a nawet wałęsające się gdzieniegdzie prawdziwe zwierzęta hodowlane takie jak konie, kozy, gęsi czy kaczki.

Poza tym, w tej części skansenu czekają na nas także: kuźnia z Urzędowa, studnia kołowrotowa z Błażka, pojedynczo stojąca chałupa z Tarnogóry oraz olejarnia z Bogucina. Bardzo ważna jest tutaj również kopia drewnianej kapliczki z Kolanówki, czyli elementu religijnego, którego także nie mogło zabraknąć w krajobrazie polskiej wsi.

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

 

2. Sektor Dworski

Z polskiej wsi przechodzimy na polski dwór. Centralną i najważniejszą częścią tego sektora jest drewniany dwór z Żyrzyna pochodzący z połowy XVIII wieku i otoczony skromnym założeniem parkowo-ogrodowym. Zmierzając w to miejsce, wcześniej mijamy jeszcze piękną starą bramę z Łańcuchowa, która została wzniesiona na początku XX wieku i która reprezentuje tzw. styl zakopiański występujący niegdyś dosyć często także na Lubelszczyźnie.

W tej części skansenu oglądamy również: dworek z Huty Dzierążyńskiej, spichlerz z Piotrowic i spichlerz z Turki. Z kolei w tzw. czworaku z Brusa Starego, który dawniej służył jako mieszkania dla pracowników folwarcznych, obecnie z powodzeniem funkcjonuje przestrzeń komercyjna, w której są organizowane np. wesela czy komunie.

 

3. Sektor Roztocze

Sektor Roztocze to ta część skansenu, która jeszcze raz przenosi nas na lubelską wieś, tę położoną bliżej dzisiejszej granicy z Ukrainą. Ekspozycję tworzą tu: wolno stojąca chałupa z Gozdu Lipińskiego, a także zagrodyz Korytkowa Dużego, z Teodorówki, z Bukowej, z Lipiny Dolnej, z Huty Dzierążyńskiej oraz z Błonia. W tym sektorze znajduje się ponadto budynek administracyjny z Bełżca (obecnie piwiarnia) oraz kuźnia z Ciosm.

Zdecydowanie najciekawszym obiektem na Roztoczu jest jednak przepiękna cerkiew z Tarnoszyna, która jako jedyny tego typu obiekt w Polsce znajdujący się na terenie skansenu niezmiennie pełni funkcje sakralne, tzn. wciąż odbywają się tu msze święte. Cerkiew wybudowano w 1759 roku i początkowo była ona zlokalizowana w miasteczku Uhrynów, po czym dopiero na początku XX wieku przeniesiono ją do Tarnoszyna, by jeszcze później trafiła do muzeum. Obok świątyni stoi drewniana dzwonnica z Lubyczy-Kniazie, a w całym sektorze Roztocze znajdują się jeszcze dwie kapliczkiz Korytkowa Dużego oraz ze Słobody.

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

 

4. Sektor Miasteczko

Po zapoznaniu się z urokami życia w gospodarstwie wiejskim oraz na dworze przechodzimy do sektora miasteczkowego, a ten jest prawdziwym ewenementem i miejscem, którego w żadnym innym skansenie w Polsce nie znajdziemy! Obszar ten stanowi niejako odtworzenie lub coś na kształt wzorcowego modelu prowincjonalnego miasteczka z lat trzydziestych XX wieku, choć trzeba przyznać, że nie jest to żadne konkretne miasto, a raczej zbiór wspólnych cech różnych miasteczek z terenu całej Lubelszczyzny. Co ciekawe, jest to całkiem nowa atrakcja na terenie skansenu, gdyż realizacja pierwszego etapu tego projektu rozpoczęła się dopiero w 2010 roku.

W ramach tej inicjatywy postawione zostały zupełnie nowe obiekty na wzór dawnych lokali usługowych, a dzięki dobraniu im odpowiednich elementów wyposażenia wszystko wydaje się na tyle autentyczne, że możemy odnieść wrażenie, jakbyśmy naprawdę przenieśli się w czasie i rzeczywiście wylądowali w niewielkim miasteczku przed niemal stu laty. Obecnie sektor małomiasteczkowy obejmuje główny plac rynkowy ze studnią oraz sąsiadujące z nim domy z Siedliszcza, z Wojsławic i z Zemborzyc, w których wiernie odtworzono następujące punkty usługowe: zakład fryzjerski, placówkę pocztową, kuchnię i restaurację, pracownię krawiecką, warsztat szewski i cholewkarski, mieszkanie malarza szyldów, sklep z wyrobami tytoniowymi, masarnię, sklep z galanterią, sklep żelazny oraz gabinet dentystyczny. Wystarczy spojrzeć na poniższe zdjęcia i od razu widać, że obiekty te potrafią zrobić naprawdę niesamowite wrażenie na wszystkich zwiedzających.

Innymi budynkami, które możemy oglądać w sektorze miasteczkowym lubelskiego skansenu, są również: ratusz z Głuska, areszt z Samoklęsk, szkoła z Bobrownik, remiza z Wilkowa, kołodziejnia z Bełżyc oraz stodoły z Kamionki i z Tyszowiec. W domu z Wąwolnicy zostało pokazane z kolei mieszkanie burmistrza, a całość uzupełnia jeszcze zespół kościelny tworzony przez kościół z Matczyna, dzwonnicę z Motycza i plebanię z Żeszczynki, a także inne obiekty, takie jak spichlerz z Wrzelowca czy stajnia podworska.

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

 

5. Sektor Powiśle

Po opuszczeniu miasteczka przechodzimy do kolejnego sektora, którym jest Powiśle. Ta część skansenu różni się od wcześniejszych przede wszystkim tym, że jest zabudowana w nieco mniejszym stopniu, a jej głównym zadaniem jest umożliwienie nam lepszego kontaktu z okoliczną przyrodą, która cechuje się naprawdę dużym bogactwem i różnorodnością. To właśnie na tym obszarze m.in. przepływa rzeka Czechówka oraz tutaj znajduje się sporych rozmiarów staw, który przysparza temu miejscu dodatkowego uroku.

Także tutaj znajduje się kilka obiektów, które zasługują na naszą uwagę. Są to wiejskie zagrody: z Chrząchowa, z Janiszowa, z Brzezin, z Głodna, z Karczmisk oraz z Kaliszan, a także kapliczka z Leszczyny. Budynki są jednak dostępne tylko z zewnątrz – nie można ich zwiedzać od środka.

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej

 

6. Sektor Podlasie

Dalsza wędrówka prowadzi nas na Podlasie, które podobnie jak w przypadku poprzedniego sektora, również jest świetnym miejscem sprzyjającym spacerom oraz wypoczynkowi nad wodą. Jedynym obiektem, który został tu udostępniony do zwiedzania, jest drewniana remiza z Bedlna zbudowana w latach 30. XX wieku.

 

7. Sektor Nadbuże

Ostatnią częścią lubelskiego skansenu jest natomiast Nadbuże. Ten sektor pozostaje jednak jeszcze niezagospodarowany i został udostępniony wyłącznie w celach spacerowych. W przyszłości, wraz z dalszym rozwojem muzeum, zapewne się to zmieni.

 

CZY WARTO ODWIEDZIĆ MUZEUM WSI LUBELSKIEJ?

Zdecydowanie warto! Choć jest to naprawdę duży obiekt, to bynajmniej nie należy on do grona nudnych muzeów, które w niezbyt ciekawy sposób prezentują swoją ekspozycję. Wizyta w lubelskim skansenie przyjmuje niejako formę podróży do najbardziej odległych zakątków Lubelszczyzny, a w czasie takiej wyprawy nie tylko mamy możliwość zobaczenia, jak przed laty wyglądały wiejskie zagrody, ziemiańskie dwory czy miejska zabudowa, lecz również dowiadujemy się, jak faktycznie toczyło się codzienne życie ludzi w tych miejscach. Co ważne, wszystkie obiekty prezentowane w skansenie zostały zaaranżowane w sposób niezwykle staranny i co do najmniejszego szczegółu, a to z kolei sprawia, że są one naprawdę autentyczne w odbiorze.

Dużą zaletą lubelskiego skansenu jest również bardzo przemyślany podział na sektory, który w bardzo zwięzły i uporządkowany sposób umożliwia przejście przez różne regiony Lubelszczyzny i spotkanie się z różnymi, często bardzo odmiennymi, formami zagospodarowania przestrzeni życiowej człowieka. Tym, co wyróżnia muzeum w Lublinie, jest także bardzo korzystne położenie, które mimo niedużej odległości od centrum miasta, pozwala nam na bliski kontakt z lubelską przyrodą, a dodatkowo dzięki obecności rzeki czy stawu możemy tutaj odetchnąć od wielkomiejskiego zgiełku. To zresztą sprawia też, że Muzeum Wsi Lubelskiej jest bardzo atrakcyjnym miejscem nie tylko dla turystów z całego kraju, ale też dla mieszkańców Lublina i okolic.

Cały ten kompleks jest bardzo przyjazny dla odwiedzających i znajdziemy tu wszelką niezbędną infrastrukturę, taką jak toalety, ławki czy nawet restauracja. Zarówno kierunek zwiedzania jak i poszczególne obiekty są tutaj dość dobrze oznaczone, a w każdym sektorze znajdują się tablice informacyjne pozwalające pogłębić wiedzę na temat danego miejsca.

Skansen w Lublinie należałoby określić również jako miejsce, w którym ciągle coś się dzieje. Systematycznie są tu organizowane różnego rodzaju ciekawe wydarzenia, takie jak noc świętojańska, sianokosy czy dożynki, a większość z nich cieszy się naprawdę dużym zainteresowaniem. Muzeum Wsi Lubelskiej należy do miejsc, które ma nie tylko swój niepowtarzalny klimat, ale też swoją duszę, i od razu widać, że jest ono prowadzone przez ludzi, którym chce się aktywnie działać w kierunku dalszego zwiększania atrakcyjności tego obiektu dla wszystkich turystów.

 

DOJAZD I INFORMACJE PRAKTYCZNE

Skansen jest zlokalizowany przy ul. Warszawskiej 96 w Lublinie, czyli przy drodze wylotowej na Warszawę, dzięki czemu z łatwością można tu dojechać zarówno z najbliższej okolicy, jak i z nieco dalej położonych regionów kraju. Przed wejściem do muzeum znajduje się darmowy parking, na którym zwłaszcza w weekendy w sezonie wakacyjnym może nie być jednak wolnych miejsc. Do muzeum można dojechać także komunikacją miejską – wówczas należy skorzystać z autobusu linii 18, 20, 30 lub 37.

Za wstęp do muzeum należy zapłacić 18 zł (cena biletu ulgowego to 9 zł). Obiekt jest czynny przez cały rok, ale w zależności od miesiąca inne są dni i godziny otwarcia: od listopada do marca skansen funkcjonuje od wtorku do niedzieli w godz. 9-15, w kwietniu i październiku jest otwarty codziennie w godz. 9-17, a od maja do września goście są przyjmowani codziennie w godz. 9-18.

Jeśli założymy, że wszystkim obiektom prezentowanym na terenie muzeum chcemy przyjrzeć się dość szczegółowo, to cała wizyta w skansenie może nam zająć nawet od 3 do 4 godzin. Całość da się jednak też obejść w nieco krótszym czasie (od 1,5 do 2 godzin) i dla wielu osób taka wycieczka również będzie w zupełności wystarczająca. Muzeum oferuje również możliwość zwiedzania z przewodnikiem w języku polskim lub angielskim.

 

Podobał Ci się ten tekst lub może masz do niego jakieś dodatkowe pytania? Zostaw komentarz, a z przyjemnością Ci odpowiem!

A może jesteś ciekawy(-a) kolejnych tekstów, które już niebawem zostaną opublikowane na stronie? Dołącz do wspólnej podróży na Facebooku @stronyswiata.blog oraz na Instagramie @darek_wojdyga i @wszystkiestronyswiata.pl, a na pewno zawsze będziesz na bieżąco!

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *