MALTA. Jak zaplanować zwiedzanie tego niewielkiego wyspiarskiego państwa na Morzu Śródziemnym?

Malta
Malta

Malta to niewielki wyspiarski kraj położony w basenie Morza Śródziemnego i mający powierzchnię mniejszą niż chociażby Warszawa. W skład tego małego państewka wchodzą trzy główne wyspy (Malta, Gozo i Comino), a także kilka mniejszych niezamieszkałych wysepek oraz większych skał wystających z wody. Malta uchodzi za miejsce, w którym każdy znajdzie coś dla siebie, a kraj ten tworzy niesamowita mieszanka, na którą składają się między innymi: bardzo ciekawa architektura i liczne zabytki, bogata historia, małe i niezwykle klimatyczne średniowieczne miasteczka, doskonałe warunki do uprawiania aktywnego wypoczynku, przepiękne krajobrazy oraz znakomita słoneczna pogoda! Co więcej, Maltę można odwiedzić praktycznie o każdej porze roku, a biorąc pod uwagę jak niedużym kosztem dzięki tanim liniom lotniczym jesteście w stanie tu przylecieć, to z pewnością warto taką opcję rozważyć.

 

MALTA NA STYKU RÓŻNYCH KULTUR – KRÓTKI RYS HISTORYCZNY

Jednym z najważniejszych okresów w dziejach tego niewielkiego kraju był trwający tu ponad 250 lat pobyt zakonu joannitów określanych też mianem kawalerów maltańskich (pełna nazwa tego zakonu to: Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Świętego Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty). Przybyli tu oni w 1522 roku z Cypru, który został wówczas zajęty przez Turków, i przez kolejne lata bronili całej europejskiej cywilizacji chrześcijańskiej przed najazdami innowierców, czym zyskali sobie uznanie zachodniego świata. Z Malty zostali oni wygonieni dopiero przez Napoleona w 1786 roku, ale warto wiedzieć, że sam zakon istnieje jednak do dziś i obecnie zajmuje się on przede wszystkim pomocą humanitarną. Do dziś także pozostało na Malcie wiele zabytków i fortyfikacji obronnych z czasów joannitów i z pewnością warto je zobaczyć.

Kolejnym okresem, który w sposób istotny ukształtował współczesną tożsamość Malty, była dominacja brytyjska, która trwała od 1813 roku i zakończyła się wcale nie tak dawno, gdyż dopiero w latach 60. XX wieku. Angielskie wpływy są tu silnie widoczne także dziś, a typowymi elementami życia codziennego na Malcie w dalszym ciągu są chociażby ruch lewostronny, angielskie gniazdka elektryczne, czerwone budki telefoniczne czy też zwyczaj spożywania typowych angielskich śniadań i picia popołudniowej herbaty. W powszechnym użyciu jest tutaj również język angielski stosowany wymiennie i na równi z językiem maltańskim.

Silny wpływ na historię i kulturę tego kraju niemal od zawsze miało też bardzo bliskie sąsiedztwo Włoch. Poza tym, tożsamość Malty była także niejednokrotnie kształtowana poprzez wpływy arabskie, francuskie czy nawet hiszpańskie. Wszystko to w efekcie sprawiło i dalej sprawia, że miejsce to jest obecnie naprawdę unikalną i wyjątkową mieszanką kulturową.

 

KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA POSZCZEGÓLNYCH REGIONÓW MALTY

Valletta. Stolica i najważniejsze miasto Malty, mimo że liczy sobie ona raptem niewiele ponad 6 tysięcy mieszkańców. Znajdziecie tu wiele ciekawej historycznej zabudowy, a także liczne zabytki, które są jeszcze spuścizną zakonu joannitów. Jest to również siedziba władz państwowych, a także doskonały punkt komunikacyjny, z którego dojedziecie do nawet najdalej położonych zakątków wyspy. Valletta jest ponadto miastem portowym i jest ona położona na niewielkim półwyspie Sciberras, pomiędzy dwoma portami morskimi – Wielkim Portem oraz portem Marsamxett. Przewodnik po Valletcie oraz opis jej najważniejszych zabytków i atrakcji znajdziecie w osobnym tekście na blogu (ZOBACZ).

Vittoriosa, Cospicua i Senglea. Zwarta aglomeracja określana też po prostu jako Trzy Miasta. Te położone naprzeciwko Valletty po drugiej stronie Wielkiego Portu miejscowości uchodzą za najładniejsze w całym kraju i mimo wyraźnej bliskości stolicy znajdziecie tu liczne malownicze zaułki oraz sporo miejsc umożliwiających odrobinę wytchnienia.

Sliema, St Julian’s i Paceville. Główne centrum turystyczne kraju. To właśnie tutaj znajdziecie najlepszą infrastrukturę noclegową i gastronomiczną, i tutaj też działają liczne kluby, w których możecie bawić się do białego rana. Miasta te, podobnie jak Valletta, również są świetnym punktem komunikacyjnym na Malcie i dojedziecie stąd do wielu innych miejscowości w obrębie wyspy. Jeśli podczas pobytu na Malcie postanowicie zatrzymać się w Sliemie, to zajrzyjcie do tekstu na blogu, w którym opisane zostały najważniejsze atrakcje tego kurortu (ZOBACZ).

Północne wybrzeże. Drugie ważne centrum turystyczne kraju. Region mogący pochwalić się nie tylko równie dobrym zapleczem turystycznym, ale też licznymi atrakcjami, np. dla rodzin z dziećmi, takimi jak delfinarium, oceanarium czy wodny park rozrywki. Rozciągają się tu również niezwykle atrakcyjne piaszczyste plaże. Stąd też, z wybranych miejsc, będziecie mogli podziwiać krajobraz pobliskich wysp Gozo i Comino.

Południowe i wschodnie wybrzeże. Obszar uchodzący za najbardziej autentyczny i najmniej skażony turystyką na masową skalę, co jednak wcale nie oznacza, że nie ma tu żadnej bazy hotelowej. Region ten tworzą przede wszystkim spokojne wioski rybackie oraz bardzo urokliwe i klimatyczne zatoczki, a do najważniejszych atrakcji należą tu wapienne klify, słynna Błękitna Grota oraz dwie megalityczne świątynie.

Środkowa Malta. Region uchodzący za matecznik kultury i tradycji tego niewielkiego kraju. Tutaj życie toczy się nieco innym rytmem niż ten, którego doświadczycie w nadmorskich bardziej turystycznych częściach wyspy. Najważniejszymi miejscowościami na tym obszarze są:

Wyspa Gozo. Znacznie mniejsza od samej Malty, a także o wiele spokojniejsza. Charakteryzuje się ona przeważającym rolniczym krajobrazem oraz występującymi gdzieniegdzie małymi miasteczkami, a do miejsc wartych zobaczenia zalicza się tu chociażby Zatokę Dwejra z jej wewnętrzną laguną oraz wapiennymi klifami.

Wyspa Comino. Malutka wysepka, która jest o tyle ciekawa, że do dziś zachowała swój dziewiczy charakter, a na stałe zamieszkują tu jedynie trzy osoby. Najważniejszym miejscem, dla którego warto się tu wybrać, jest z pewnością rajska Błękitna Laguna. Równie malownicza jest tu również Kryształowa Laguna, a cała wyspa ma status rezerwatu przyrody i jest ona całkowicie wyłączona dla ruchu kołowego. Krótki przewodnik po wyspie Comino oraz wiele informacji praktycznych i wskazówek dotyczących zwiedzania znajdziecie w osobnym tekście na blogu (ZOBACZ).

 

INFORMACJE PRAKTYCZNE DOTYCZĄCE ZWIEDZANIA MALTY

Malta jest miejscem mającym swój niepowtarzalny urok i zdecydowanie wartym odwiedzenia. Mimo że kraj ten jest naprawdę niewielkich rozmiarów, to charakteryzuje się on dużą różnorodnością i możecie go poznawać w naprawdę wielu różnych odsłonach. Bez względu na to, na jak długo tu przyjeżdżacie, to tak zaplanujcie swój wyjazd, aby móc przemieszczać się po całej wyspie i odwiedzać różne jej regiony. Maltę tworzy bowiem sieć niedużych ale za to dość licznych bardzo urokliwych miasteczek, które często różnią się między sobą i które w połączeniu z otaczającym je przepięknym krajobrazem naturalnym sprawią, że na pewno Wam się tu spodoba.

W celu poruszania się po całej wyspie możecie oczywiście wynająć samochód (jest to możliwe chociażby na lotnisku), ale biorąc pod uwagę jak bardzo wąskie, kręte, zatłoczone i niebezpieczne bywają tu drogi oraz że obowiązuje tu ruch lewostronny, to lepszym pomysłem będzie korzystanie z transportu publicznego tworzonego przez sieć autobusów, którymi dojedziecie do nawet najbardziej odległych zakątków wyspy. Warto przy tym jednak pamiętać, że nie wszystkie miasta są ze sobą bezpośrednio połączone, co często oznacza konieczność przesiadek. Większość linii została tak zaprojektowana, że jednym z ich krańców jest dworzec autobusowy w Valletcie (zlokalizowany tuż obok Bramy Miejskiej), dlatego to właśnie stolica Malty (przystanek: Valletta) czy położona tuż obok Floriana (przystanek: Bombi) są bardzo wygodnymi punktami przesiadkowymi.

Cena jednorazowego przesiadkowego biletu komunikacji publicznej, który jest ważny przez 2 godziny, to 2 EUR w sezonie letnim (od połowy czerwca do połowy października) oraz 1.5 EUR w sezonie zimowym. Za jednorazowy bilet nocny zapłacicie 3 EUR, za karnet uprawniający do 12 przejazdów – 15 EUR, a za kartę TallinjaCard Explore ważną przez 7 dni – 21 EUR. Do autobusu zawsze należy wchodzić przednimi drzwiami i tam trzeba przytknąć do czytnika kartę miejską, kupić bilet jednorazowy u kierowcy lub pokazać prowadzącemu pojazd bilet zakupiony wcześniej. Warto też pamiętać, że na Malcie wszystkie przystanki autobusowe obowiązują jako „na żądanie”.

Co jeszcze trzeba wiedzieć, chcąc sprawnie poruszać się między poszczególnymi miastami? Na pewno dość szybko sami zauważycie, że autobusy na Malcie bywają naprawdę szalone – często przyjeżdżają mocno opóźnione (w zasadzie im dalej w trasie tym rozkład jazdy coraz bardziej staje się tylko formalnością), a czasami nie przyjeżdżają w ogóle. Ponadto, jeśli autobus jest już do końca zapełniony, a żaden z pasażerów nie planuje na danym przystanku wysiadać, to kierowca w ogóle się na nim nie zatrzyma, bez względu na to, czy ktoś chciałby wsiąść. Trasy autobusów często przejeżdżają przez bardzo wąskie i strome uliczki, a same drogi na Malcie bywają dość mocno zatłoczone, dlatego też w sumie nie jest szczególnie dziwne, że transport publiczny nie zawsze jest tutaj punktualny. Poza tym, poszczególne linie autobusowe mają dosyć często przystanki, co z kolei sprawia, że pokonanie z pozoru niedużej kilkukilometrowej trasy może potrwać nawet godzinę, a podróż z Valletty na południowe krańce wyspy – nawet dwie godziny. Nie zmienia to jednak faktu, że mimo tych niedogodności komunikacja publiczna na Malcie jest bardzo wygodnym sposobem na przemierzanie tego kraju i z pewnością warto z niej korzystać.

Autobusem dojedziecie też z i na lotnisko, które położone jest około 6 km od Valletty w miejscowości Luqa, a najszybsze połączenie między portem lotniczym a różnymi częściami wyspy zapewniają linie, których numery zaczynają się od „X” – są to linie przyspieszone, które zatrzymują się jedynie na wybranych najważniejszych przystankach (niestety jeżdżą z dość małą częstotliwością). Przystanek: Airport znajduje się przy samym wyjściu z terminala lotniska i bez problemu go dostrzeżecie, a około 300 metrów dalej (przy rondzie i restauracji McDonald’s) zlokalizowany jest przystanek: Cintra, z którego również odjeżdża kilka linii normalnych (nieprzyspieszonych) kursujących chociażby do stolicy Malty (linie 71, 72, 73).

Jeśli chodzi o przemieszczanie się w obrębie całego kraju, to ciekawym rozwiązaniem może być również skorzystanie z transportu wodnego. Promy pasażerskie łączą bowiem różne nadmorskie miejscowości na Malcie, a dotrzecie nimi między innymi z Valletty do położonej nieopodal Sliemy, bądź też do tzw. Trzech Miast. Wielki prom pasażersko-samochodowy łączy też miejscowość Ċirkewwa z wyspą Gozo, a wiele firm prywatnych oferuje ponadto transport, np. na wyspę Comino. Chcąc zobaczyć wszystkie najważniejsze atrakcje Malty w stosunkowo niedługim czasie możecie ponadto skorzystać z oferty specjalnych piętrowych autobusów turystycznych Hop-On i Hop-Off, które są co prawda znacznie droższe od standardowych środków transportu zbiorowego, ale umożliwią Wam one dotarcie do różnych, często bardzo oddalonych od siebie, miejsc w obrębie wyspy.

 

MALTA OD STRONY KULINARNEJ

Pobyt na Malcie, powinien być dla Was dobrą okazją do spróbowania lokalnej kuchni, a ta jest unikatową mieszkanką, na którą składają się elementy angielskie, arabskie, sycylijskie czy nawet francuskie.

Jeśli chodzi o przekąski, to na pewno na uwagę zasługują tu dostępne w sklepikach niemal na każdym rogu pastizzi, które są sporządzane z ciasta francuskiego nadziewanego, np. serem ricotta, groszkiem, kurczakiem czy we współczesnej wersji nawet nutellą. Cena jednej sztuki tego przysmaku oscyluje z reguły w granicach 0,30 – 0,60 EUR.

Innym przysmakiem na Malcie, nieco bardziej pożywnym, jest natomiast ftira, która jest niczym innym jak dobrze wypieczonym tradycyjnym okrągłym chlebem z dziurką w środku, który po przekrojeniu smaruje się oliwą i pastą pomidorową oraz wypełnia dodatkami takimi jak tuńczyk, anchois czy liczne warzywa.

Typowo maltańskim daniem głównym jest z kolei fenek, czyli królik, którego przyrządza się np. w wersji gotowanej, duszonej czy smażonej. Charakterystycznymi daniami kuchni lokalnej są również chociażby timpana (zapiekanka makaronowa z mięsem i warzywami), braġjoli (bitki wołowe z nadzieniem z mięsa mielonego wieprzowego z dodatkami) czy ravjul (ravioli z maltańskim serem ricotta). Ponadto, je się tu także różnego rodzaju zupy, a bardzo powszechne są również wszelkiego rodzaju dania kuchni włoskiej oraz typowo angielskie sycące english breakfast.

Jeśli zaś mowa o napojach, to oprócz lokalnych win kosztujących z reguły raptem kilka euro oraz lokalnego piwa Cisk, warto też spróbować słynnej Kinnie, która jest w pewnym sensie tutejszą wersją coca-coli o lekko goryczkowym pomarańczowym smaku.

 

Podobał Ci się ten tekst lub może masz do niego jakieś dodatkowe pytania? Zostaw komentarz, a z przyjemnością Ci odpowiem!

A może jesteś ciekawy(-a) kolejnych tekstów, które już niebawem zostaną opublikowane na stronie? Dołącz do wspólnej podróży na Facebooku @stronyswiata.blog oraz na Instagramie @darek_wojdyga i @wszystkiestronyswiata.pl, a na pewno zawsze będziesz na bieżąco!

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *